Ý nghĩa
Lễ động thổ xây nhà là nghi thức truyền thống quan trọng trong phong tục, tín ngưỡng của người Việt. Nghi lễ này mang ý nghĩa xin phép Thổ Công, Thổ Địa, Long Mạch và các vị thần linh cai quản khu đất cho phép gia chủ được khởi công xây dựng nhà cửa, công trình trên mảnh đất dự định cư trú.
Việc thực hiện lễ động thổ với lòng thành kính được tin rằng sẽ giúp quá trình thi công diễn ra thuận lợi, tránh điều xui rủi, tai ương; đồng thời cầu mong gia đạo bình an, công việc hanh thông, cuộc sống về sau được an cư lạc nghiệp, phúc lộc bền lâu.
Sắm lễ
- Bộ tam sên (1 miếng thịt, 1 con tôm và 1 quả trứng vịt đã luộc).
- Một con gà luộc (gà trống, chân vàng, mình vàng).
- 1 đĩa xôi (có thể thay thế bằng bánh chưng).
- 1 đĩa muối; 1 bát gạo; 1 bát nước; trà; rượu trắng.
- 1 bộ quần áo quan Thần Linh (có mũ, hài, tất đều màu đỏ, kiếm trắng).
- 1 đinh vàng hoa.
- 5 lễ tiền vàng; 5 oản đỏ.
- 5 lá trầu, 5 quả cau.
- 1 đĩa ngũ quả (5 loại quả).
- 3 hũ nhỏ (đựng muối, gạo, nước).
- 9 bông hồng đỏ.
- Hương.
Bày lễ
Bày tất cả những thứ đã chuẩn bị trên một chiếc bàn đặt giữa công trình, đốt hai cây nến lên và thắp 07 cây hương nếu gia chủ là nam (09 cây với gia chủ nữ).
Văn khấn
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần, 3 lạy).
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần.
Con kính lạy Quan Đương Niên.
Con kính lạy các Tôn Thần bản xứ.
Tín chủ (chúng) con là: …………………
Ngụ tại: ………………………………………
Hôm nay, ngày …… tháng …… năm ……, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, có lời thưa rằng:
Hôm nay tín chủ con khởi tạo ngôi dương cơ trạch để làm nơi cư ngụ cho gia đình con cháu. Nay chọn được ngày lành tháng tốt, kính cáo chư vị linh thần, cúi mong soi xét và cho phép được động thổ.
Tín chủ con lòng thành lễ vật dâng lên trước án, thành tâm kính mời:
Ngài Kim Niên Đương Cai Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần,
Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng Chư Vị Đại Vương,
Ngài Bản Xứ Thần Linh Thổ Địa,
Ngài Định Phúc Táo Quân,
Các Ngài Địa Chúa Long Mạch Tôn Thần và tất cả các vị Thần Linh cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho chúng con được vạn sự tốt lành, công việc hanh thông, chủ thợ được bình an, ngày tháng hưởng phần lợi lạc, âm phù dương trợ, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.
Tín chủ lại xin phổ cáo với các vị Tiền Chủ, Hậu Chủ và các vị Hương Linh, cô hồn y thảo phụ mộc, phảng phất quanh khu vực này, xin mời các vị tới thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ cũng như chủ thợ đôi bên khiến cho an lạc, công việc chóng thành, muôn sự như ý.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần, 3 lạy).
(Sau khi tàn hương thì gia chủ đổ các chén nước, rượu ra công trình, đốt giấy tiền vàng mã và rải bánh, kẹo, gạo, muối ra công trình. Riêng 3 hũ muối – gạo – nước thì cất lại thật kỹ. Sau này khi nhập trạch thì đem để nơi bếp, nơi thờ cúng Táo Quân.)